ام المومنين خديجه، محبوب پيامبر(صلي الله عليه و آله)

14 خرداد 4:32
دهم ماه مبارك رمضان ياد آور حادثه غم انگيزي است كه خاتم انبياء برترين پيامبر الهي را در سوگ و عزا نشاند. در اين روز پيامبر گرامي اسلام نه فقط يك همسر، بلكه يار و ياور ديرينه خود در دوران اسارت و فشارهاي سياسي اقتصادي جامعه ي عرب را از دست داد.

اين بانوي بزرگ هر چند در جامعه جاهلي عرب چشم به جهان گشود، ولي از چنان ويژگي و خصوصيات ممتاز و برجسته اي برخوردار بود كه به عنوان يكي از برترين زنان بهشتي شهرت يافت، به طوري كه زندگي و سيره با بركت ايشان بهترين الگو و اسوه براي جامعه زنان، بلكه همه افراد به شمار مي آيد. در اين مجال به گوشه اي از زواياي زندگي اين بانوي با فضيلت اشاره خواهيم كرد.


خديجه محبوب پيامبر(صلي الله عليه و آله)
يكي از زيباترين و با ارزش ترين درس هايي كه در زندگي حضرت خديجه(سلام الله عليها) با پيامبر گرامي(صل الله عليه و آله) چشم نوازي مي كند، عشق و محبت سرشاري است كه در زندگي ايشان با پيامبر وجود داشت؛ عشق و علاقه متقابلي كه در زندگي پيامبر اكرم(صل الله عليه و آله) و حضرت خديجه(سلام الله عليها) وجود داشت، هر انساني را به تحسين و تمجيد ترغيب مي كند. منابع روايي در خصوص علاقه پيامبر به حضرت خديجه اين چنين نقل مي كنند: «كَانَ لَهَا مُحِبّاً وَ بِهَا وَامِقا؛[1]پيامبر(صلي الله عليه و آله) خديجه را بسيار دوست مي‏داشت و به وي دلبستگي فراوان داشت.‏»، در واقع انس و الفتي كه در زندگي پيامبر و خديجه وجود داشت اين آيه شريفه را به منصه ظهور رسانده بود: «وَ جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ في‏ ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ.»[روم، آيه21]
كمالات اخلاقي و ويژگي هاي ممتاز حضرت خديجه(سلام الله عليها) در زندگي موجب شده بود كه پيامبر اكرم(صل الله عليه و اله) ايشان را از جمله بهترين زنان بهشتي معرفي فرمايد: «عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: خَطَّ رَسُولُ اللَّهِ ص أَرْبَعَ خِطَطٍ ثُمَّ قَالَ خَيْرُ نِسَاءِ الْجَنَّةِ مَرْيَمُ بِنْتُ عِمْرَانَ وَ خَدِيجَةُ بِنْتُ خُوَيْلِدٍ وَ فَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ وَ آسِيَةُ بِنْتُ مُزَاحِمٍ امْرَأَةُ فِرْعَوْنَ؛[2] ابن عباس گويد: رسول خدا چهار خط كشيد سپس فرمود: بهترين زنان بهشتي مريم دختر عمران است و خديجه دختر خويلد و فاطمه دختر محمد و آسيه دختر مزاحم زن فرعون.»


ويژگي هاي ممتاز ام المومنين خديجه(عليهاالسلام)


1- خديجه حامي پيامبر در روزهاي سخت:
يكي از زيباترين شاخص هاي اخلاقي حضرت خديجه حمايت و پشتيباني از پيامبر بخصوص در ايام سخت زندگي است. حضرت خديجه در روزگاري كه جامعه عرب كمر به قتل و شكست پيامبر بسته بود، از حضرت حمايت كرد و تمام سرمايه و دارايي خود را صرف اهداف والاي رسالت نمود، در دوران سخت اسارت در شعب ابي طالب كه پيامبر اكرم(صلي الله عليه و آله) با اجتماع اندك مسلمانان در محاصر سخت اقتصادي و سياسي و اجتماعي قرار داشتند، دارايي ام المومنين خديجه موجب التيام سختي هاي اسارت بود. تا آنجا كه در روايت آمده است: «‌ابوطالب و خديجه (عليهماالسلام) همه اموال خود را براي حفظ اسلام و محاصره‌شدگان انفاق نمودند.» [3] در جريان محاصره شعب ابي طالب، حكيم بن حزام برادرزاده خديجه (عليهاالسلام)، شترها را مي‌آورد و با آن شترها، گندم و خرما را حمل مي‌كرد و با زحمت و خطر زياد، آنها را به بني‌هاشم مي‌رساند.[4]
در روايتي از پيامبر اكرم(صلي الله عليه و آله) نقل شده است: « خَدِيجَةُ وَ أَيْنَ مِثْلُ خَدِيجَةَ صَدَّقَتْنِي حِينَ كَذَّبَنِي النَّاسُ وَ وَازَرَتْنِي عَلَي دِينِ اللَّهِ وَ أَعَانَتْنِي عَلَيْهِ بِمَالِهَا إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَمَرَنِي أَنْ أُبَشِّرَ خَدِيجَةَ بِبَيْتٍ فِي الْجَنَّةِ مِنْ قَصَبِ الزُّمُرُّدِ لَا صَخَبَ فِيهِ وَ لَا نَصَب‏؛[5] مثل خديجه پيدا نخواهد شد. خديجه در آن موقعي كه مردم مرا تكذيب‏ نمودند مرا تصديق كرد، مرا بوسيله ثروت خود درباره پيشرفت دين خدا ياري نمود خدا به من دستور داد خديجه را درباره قصر زمردي كه در بهشت دارد و هيچ رنج و زحمتي در آن نيست بشارت دهم.‏»


2- ام المومنين خديجه مايه آرامش پيامبر:
يكي از شاخص هاي زن مسلمان اين است كه همواره مايه آرامش همسر خويش بوده، و در تلاطم فراز و نشيب زندگي ساحل آرامش زندگي، و نمودي از آيه شريف باشد: «خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْها»[روم، آيه21] منابع روايي در خصوص اين ويژگي خديجه كبري اين چنين نقل كرده اند: «كَانَتْ خَدِيجَةُ وَزِيرَةَ صِدْقٍ عَلَي الْإِسْلَامِ وَ كَانَ يَسْكُنُ إِلَيْهَا؛ حضرت خديجه(سلام الله عليها) بهترين و صادق‌ترين وزير، مشاور و مايه آرامش پيامبر(صلي الله عليه و اله) بود.»[6]


3- ام المومنين خديجه خاضع و فروتن:
حضرت خديجه با توجه به اينكه از جمله سرمايه داران و ثروتمندان مكه به شمار مي آمد، ولي با اين حال هيچ گاه مال و ثروتش موجب نشد در مقابل پيامبر اكرم(صلي الله عليه و اله) تكبر و سركشي از خود نشان دهد، بلكه او با تواضع كامل عاشق و دوستدار پيامبراكرم(صلي الله عليه و اله) بود. اين مطلب را مي توان در شعري كه منتسب به ايشان نقل شده نيز به وضوح مشاهده كرد:
و لو أنني أمسيت في كل نعمة و دامت لي الدنيا و ملك الأكاسره‏
لما سويت عندي جناح بعوضة إذا لم تكن عيني لعينك ناظره‏
اگر تمام نعمت هاي دنيا و سلطنت هاي پادشاهان را داشته باشم و ملك آنها هميشه از آن من باشد، به نظر من به اندازه بال پشه اي ارزش ندارد كه چشم من به چشم تو بيفتد.[7]


4- حيا و پاك دامني و مديريت اقتصادي:
بر اهل تحقيق پوشيده نيست كه ام المومنين خديجه(عليهاالسلام)، تاجري سرمايه دار بود، دست يابي او به مال و ثروت برگرفته از قدرت مديريتي و درايت فكري و عقلي بود، هر چند كه اين شاخص اقتصادي و مديريتي هيچگاه موجب نشده بود كه او حريم حيا و عفاف را كنار بگذارد در خصوص اين ويژگي حضرت اين چنين نقل شده است: «وَكانَتْ مِنْ اَحْسَنِ النِّساءِ جَمالاً، وَاَكْمَلُهُنَّ عَقلاً، وَاَتمَهُنَّ رَأياً، وَاَكْثرُهُنَّ عِفَّةً وَ دنياً وحياءً وَمُرُوَّةً وَمالاً... »؛ [8] «خديجه (سلام الله عليها) در زيبايي ظاهري و باطني، زيباترين زنان روزگارش بود و از نظر خرد و انديشه، خردمندترين و انديشمندترين آنان، او در پاك روشي و پاك منشي، دين باوري و خداجويي، وقار و حيا و عزت و آزادگي آراسته‌ترين ها بود و در ثروت و امكانات، ثروتمندترين آن ها بشمار مي رفت.»


سخن آخر:
ام المومنين خديجه كبري نمونه يك زن كامل و شايسته بود او در سخت ترين شرايط زندگي با مهر و محبت كنار همسر خود زندگي مي كرد، و با صبر و بصيرت بر مشكلات زندگي فائق مي آمد او در زندگي خود راهي را برگزيد كه او را در زمره ي برترين زنان عالم قرار داد.


پي نوشت ها:
[1]. بحار الأنوار (ط - بيروت)، ج‏16، ص78.
[2]. الخصال، ج‏1، ص 206، ح28.
[3]. مجلسي، بحارالانوار، ج۱۹، ص۱۶: «و انفق ابوطالب و خديجه جميع مالها».
[4]. ابن هشام، السيرة النبوية، ج۱، ص۳۵۳-۳۵۴.
[5]. بحار الأنوار (ط - بيروت)، ج‏43، ص131.
[6].ر.ك: ابن كثير، البداية و النهاية، ج۲، ص۶۱. «و َكانَتْ خَديجَةُ وَزيرَةَ صِدْقٍ عَلَي الاِسلام، وَكانَ رَسُولُ اللهِ يَسْكُنُ اِلَيْها»
[7]. بحار الأنوار (ط - بيروت)، ج‏16، ص52.
[8]. ذبيح الله محلاتي، همان، ج 2، ص 204.

علي بيرانوند


ارسال نظرات

نظرات شما

نظر شما